Эльвира Хәмзә кызы сайты

Истәлекле даталар. Cентябрь 2016

Эля — Sun, 04 Sep 2016 05:41:15 GMT

СЕНТЯБРЬ

3 сентябрь
— Тел галиме, язучы, филология фәннәре докторы, профессор, ТАССРның атказанган мәдәният хезмәткәре Илдар Мәлик улы Низамовка 80 яшь (1936)

4 сентябрь
— Композитор, педагог, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе Лоренс Иванович Блиновка 80 яшь (1936)

5 сентябрь
— Скульптор Раиса Даниловна Шиковага 75 яшь (1941)

7 сентябрь
— Җырчы, педагог, ТАССРның халык, РСФСРның атказанган артисты Әлфия Гафиятулла кызы Заһидуллинаның тууына 80 ел (1936–2004)

— Актриса, Татарстан Республикасының халык артисты Разилә Мифтах кызы Муллинага 60 яшь (1956)

8 сентябрь
— Язучы, журналист, тәрҗемәче Мәхмүт Галәветдин улы Галәү (Мәрҗани)нең тууына 130 ел (1886–1938)

15 сентябрь
— В.И.Ленин исемендәге Казан дәүләт фәнни-җитештерү предприятиесе (элекке Дары заводы) төзелүгә 230 ел (1786)

16 сентябрь
— Язучы, Татарстанның Г.Тукай исемендәге Дәүләт бүләге лауреаты Атилла Кадыйр улы Расихның (Рәсүлевнең) тууына 100 ел (1916–1996)

17 сентябрь
— Татарстанның Баулы районында куәтле яңа нефть чыганагы табылуга 70 ел (1946)

18 сентябрь
— Табиб, медицина докторы, профессор, тарихчы һәм этнограф Карл Федорович Фуксның тууына 240 ел (1776–1846)

— Актриса, режиссер, Хезмәт Герое, татар профессиональ театрына нигез салучыларның берсе Зөләйха Гыйззәт кызы Богданованың тууына 130 ел (1886–1950)

20 сентябрь
— Дәүләт эшлеклесе, социология фәннәре докторы Фәрит Рәфыйк улы Газизуллинга 70 яшь (1946)

23 сентябрь
— Татарстан Республикасының Арча районы Кушлавыч авылында Г.Тукайга һәйкәл ачылуга 60 ел (1956)

25 сентябрь
— Шагыйрь, ТАССРның атказанган мәдәният хезмәткәре Әзһәр Сәмигулла улы Габидинең (Габидуллинның) тууына 90 ел (1926–2001)

26 сентябрь
— Шагыйрь, публицист, РСФСРның атказанган мәдәният хезмәткәре Мидхәт (Миңнеәхәт) Мөхәммәтша улы Миншинның тууына 80 ел (1936–2010)

29 сентябрь
— Актер, режиссер, педагог, ТАССРның, РСФСРның, СССРның халык артисты, Татарстанның Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты Хәлил Гали улы Әбҗәлиловның тууына 120 ел (1896–1963)

29 сентябрь
— Язучы Габдрахман Мөхәммәт улы Минскийның (Аллаһбирдиевнең) тууына 110 ел (1906–1983)

— Татарстан Республикасы Биектау муниципаль районының Үзәк китапханәсе ачылуга 80 ел (1936)

Истәлекле даталар февраль - март

Эля — Wed, 03 Feb 2016 15:52:09 GMT

ФЕВРАЛЬ

1 февраль
1 февраля Татарстан Республикасы Алабуга муниципаль районы Үзәк китапханәсе ачылуга 120 ел (1896)
– 120 лет со дня открытия Центральной библиотеки Елабужского муниципального района Республики Татарстан (1896)

3 февраль
3 февраля Балет артисткасы, балетмейстер, профессор, РСФСРның һәм Татарстан Республикасының халык артисткасы Нинель Даут кызы Юлтыеваның тууына 90 ел (1926–2014)
– 90 лет со дня рождения артистки балета, балетмейстера, профессора, народной артистки РСФСР и Республики Татарстан Нинель Даутовны Юлтыевой (1926–2014)

3 февраль
3 февраля Рәссам-график, ТАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе, Татарстанның Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты Тавил Гыйният улы Хаҗиәхмәтовның тууына 80 ел (1936–2007)
– 80 лет со дня рождения художника-графика, заслуженного деятеля искусств ТАССР, лауреата Государственной премии Татарстана им. Г.Тукая Тавиля Гиниатовича Хазиахметова (1936–2007) (См.: Татарстан: Истәлекле һәм онытылмас даталар календаре=Календарь знаменательных и памятных дат. 2006. – Казань: Милли китап, 2005. – С.16-21)

3 февраль
3 февраля Шагыйрь Мөхәррәм Әхмәтнур улы Каюмовның тууына 75 ел (1941–2003)
– 75 лет со дня рождения поэта Мухарряма Ахметнуровича Каюмова (1941–2003)

5 февраль
5 февраля Акушер-гинеколог, медицина докторы, ТАССРның атказанган фән эшлеклесе, Казан акушерлык-гинекология фәнни мәктәбенә нигез салучы Викторин Сергеевич Груздевның тууына 150 ел (1866–1938)
– 150 лет со дня рождения акушера-гинеколога, доктора медицины, заслуженного деятеля науки ТАССР, основателя казанской школы акушеров-гинекологов Викторина Сергеевича Груздева (1866–1938)

6 февраль
6 февраля Фольклорчы галим, җәмәгать эшлеклесе Рәшит Фәйзрахман улы Ягъфәровның тууына 70 ел (1946–2008)
– 70 лет со дня рождения ученого фольклориста, общественного деятеля Рашита Файзрахмановича Ягафарова (1946–2008)

7 февраль
7 февраля Шагыйрә Илсөяр Вазыйх кызы Иксанова (Гарипова)га 50 яшь (1966)
– 50 лет поэтессе Ильсияр Вазиховне Иксановой (Гариповой) (1966)

8 февраль
8 февраля Актриса, педагог, ТАССРның халык, РСФСРның атказанган артисткасы, Татарстанның Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты Шаһсәнәм Ибраһимбәк кызы Әсфәндиярованың тууына 90 ел (1926–1996)
– 90 лет со дня рождения актрисы, педагога, народной артистки ТАССР, заслуженной артистки РСФСР, лауреата Государственной премии Татарстана им. Г.Тукая Шахсанем Ибрагимбековны Асфандияровой (1926–1996)

10 февраль
10 февраля Язучы, тәрҗемәче, мөхәррир, Татарстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре Солтан Сәләх улы Шәмсигә (Шәмсетдиновка) 70 яшь (1946)
– 70 лет писателю, переводчику, редактору, заслуженному работнику культуры Республики Татарстан Султану Салаховичу Шамси (Шамсутдинову) (1946)

10 февраль
10 февраля Тарихчы, тарих фәннәре докторы, Татарстан Республикасы Милли музееның генераль директоры Гөлчәчәк Рәхимҗан кызы Нәҗиповага 55 яшь (1961)
– 55 лет историку, доктору исторических наук, генеральному директору Национального музея Республики Татарстан Гульчачак Рахимзяновне Назиповой (1961)

10 февраль
10 февраля Җырчы, ТАССРның халык, РСФСРның атказанган артисты Вафирә Мөхәммәтдин кызы Гыйззәтуллинаның тууына 70 ел (1946–2001)
– 70 лет со дня рождения певицы, народной артистки ТАССР, заслуженной артистки РСФСР Вафиры Мухаметдиновны Гиззатуллиной (1946–2001)

15 февраль
15 февраля Каһарман шагыйрь, Советлар Союзы Герое, СССРның Ленин премиясе лауреаты Муса Мостафа улы Җәлилнең (Җәлиловның) тууына 110 ел (1906–1944)
– 110 лет со дня рождения поэта-героя, Героя Советского Союза, лауреата Ленинской премии СССР Мусы Мустафовича Джалиля (Залилова) (1906–1944). (См.: Татарстан: Истәлекле һәм онытылмас даталар календаре=Календарь знаменательных и памятных дат. 2006. – Казань: Милли китап, 2005. – С.22-29)

17 февраль
17 февраля 40 ел элек «КамАЗ» маркалы беренче автомобиль завод конвейерыннан төште (1976)
– 40 лет назад сошел с конвейера первый автомобиль марки «КамАЗ» (1976)

19 февраль
19 февраля Композитор, музыка эшлеклесе, фольклорчы, ТАССРның халык артисты, ТАССРның, РСФСРның атказанган сәнгать эшлеклесе, Татарстанның Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты Александр Сергеевич Ключаревның тууына 110 ел (1906–1972)
– 110 лет со дня рождения композитора, музыкального деятеля, фольклориста, народного артиса ТАССР, заслуженного деятеля искусств ТАССР, РСФСР, лауреата Государственной премии Татарстана им. Г.Тукая Александра Сергевича Ключарева (1906–1972) (См.: Татарстан: Истәлекле һәм онытылмас даталар календаре=Календарь знаменательных и памятных дат. 2006. – Казань: Милли китап, 2005. – С.30-33)

21 февраль
21 февраля Оренбургта татар телендә «Вакыт» газетасы чыга башлауга 110 ел (1906). Ул алтын приискалары хуҗалары бертуган Закир (Дәрдмәнд) һәм Шакир Рәмиевләр тарафыннан оештырыла һәм алар акчасы хисабына басыла. Газетаның баш мөхәррире Фатих Кәрими була
– 110 лет со дня выхода в Оренбурге первого номера газеты «Вакыт» («Время») на татарском языке (1906). Издание было организовано известными золотопромышленниками и меценатами, братьями Закиром (Дэрдменд) и Шакиром Рамиевыми. Главным редактором был Фатих Карими

23 февраль
23 февраля Н.И.Лобачевскийның неэвклид геометриясен ачуына (аңа нигез салуына) 190 ел (1826)
– 190 лет со дня основания Н.И.Лобачевским неэвклидовой геометрии (1826)

25 февраль
25 февраля Педагог, журналист, ТАССРның атказанган мәдәният хезмәткәре, РСФСРның атказанган мәктәп укытучысы Фатих Исхак улы Ибраһимовның тууына 100 ел (1916–1995)
– 100 лет со дня рождения педагога, журналиста, заслуженного работника культуры ТАССР, заслуженного учителя школы РСФСР Фатыха Исхаковича Ибрагимова (1916–1995)

МАРТ

1 март
1 марта Язучы, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре Нурислам Габдулла улы Хәсәновка 75 яшь (1941)
– 75 лет писателю, заслуженному работнику культуры Татарстана Нурисламу Габдулловичу Хасанову (1941)

1 март
1 марта Актер, ТАССРның һәм Россия Федерациясенең халык артисты Наил Шәмсетдин улы Шәйхетдиновның тууына 75 ел (1941-2016)
– 75 лет со дня рождения актера, народного артиста ТАССР и Российской Федерации Наиля Шамсутдиновича Шайхетдинова (1941-2016)

7 март
7 марта Җырчы, ТАССРның халык артисты Шамил Сабир улы Әхмәтҗановка 75 яшь (1941)
– 75 лет певцу, народному артисту ТАССР Шамилю Сабировичу Ахметзянову (1941)

10 март
10 марта Язучы, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе, Татарстанның Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты Фоат Миңлеәхмәт улы Садриевка 75 яшь (1941)
– 75 лет писателю, заслуженному деятелю искусств Татарстана, лауреату Государственной премии Татарстана им. Г.Тукая Фоату Миннахметовичу Садриеву (1941)

12 март
12 марта Балалар язучысы, ТАССРның атказанган мәдәният хезмәткәре Госман Фәтхулла улы Бакир (Бакиров)ның тууына 120 ел (1896–1982)
– 120 лет со дня рождения детского писателя, заслуженного работника культуры ТАССР Усмана Фатхулловича Бакира (Бакирова) (1896–1982)

12 март
12 марта Шагыйрь, журналист Ислам Габделхак улы Беляевның тууына 90 ел (1926–1986)
– 90 лет со дня рождения поэта, журналиста Ислама Габдулхаковича Беляева (1926–1986)

15 март
15 марта Тәрҗемәче Наилә Минһаҗ кызы Вәлитовага 70 яшь (1946)
– 70 лет переводчице Наиле Мингазовне Валитовой (1946)

15 март
15 марта «Казанские ведомости» газетасы чыга башлауга 25 ел (1991)
– 25 лет со дня выхода первого номера газеты «Казанские ведомости» (1991)

16 март
16 марта Шагыйрь Касыйм Мисбах улы Вахитнең (Вахитовның) тууына 100 ел (1916–1942)
– 100 лет со дня рождения поэта Касима Мисбаховича Вахита (Вахитова) (1916–1942)

18 март
18 марта Шагыйрә, ТАССРның атказанган мәдәният хезмәткәре, Татарстанның Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты Клара Гариф кызы Булатовага 80 яшь (1936)
– 80 лет поэтессе, заслуженному работнику культуры ТАССР, лауреату Государственной премии Татарстана им. Г.Тукая Кларе Гарифовне Булатовой (1936)

19 март
19 марта Рәссам, педагог Нәкый Габделкәрам улы Бикташевның тууына 90 ел (1926–1984)
– 90 лет со дня рождения живописца, педагога Накия Габделькарамовича Бикташева (1926–1984)

19 март
19 марта Балет артисты, ТАССРның халык, РСФСРның атказанган артисты Камил Гайфулла улы Гайнуллинга 70 яшь (1946)
– 70 лет артисту балета, народному артисту ТАССР, заслуженному артисту РСФСР Камилю Гайфулловичу Гайнуллину (1946)

21 март
21 марта Әдәбият галиме, тәнкыйтьче, филология фәннәре докторы, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре Фоат Галимулла улы Галимуллинга 75 яшь (1941)
– 75 лет литературоведу, литературному критику, доктору филологических наук, заслуженному работнику культуры Татарстана Фоату Галимулловичу Галимуллину (1941)

22 март
22 марта Музыка белгече, ТССРның атказанган сәнгать эшлеклесе Зәйнәп Шәйхулла кызы Хәйруллинаның тууына 100 ел (1916–2010)
– 100 лет со дня рождения музыковеда, заслуженного деятеля искусств ТССР Зайнаб Шайхулловны Хайруллиной (1916–2010)

25 март
25 марта Шагыйрь һәм публицист, ТАССРның атказанган мәдәният хезмәткәре һәм Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе Әхмәт Әхәт улы Рәшиткә (Рәшитовка) 80 яшь (1936)
– 80 лет поэту и публицисту, заслуженному работнику культуры ТАССР, заслуженному деятелю искусств Республики Татарстан Ахмету Ахатовичу Рашиту (Рашитову) (1936)

27 март
27 марта Шагыйрә һәм проза әсәрләре авторы, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре Сәйдә Закир кызы Зыялы (Зыятдинова)га 75 яшь (1941)
– 75 лет поэтессе и прозаику, заслуженному работнику культуры РТ Саиде Закировне Зыялы (Зиятдиновой) (1941)

30 март
30 марта Татарстанның халык шагыйре, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре һәм атказанган сәнгать эшлеклесе, Татарстанның Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты Рәдиф Гаташка (Рәдиф Кәшфулла улы Гатауллинга) 75 яшь (1941)
– 75 лет народному поэту Татарстана, заслуженному работнику культуры и заслуженному деятелю искусств Татарстана, лауреату Государственной премии Татарстана им. Г.Тукая Радифу Гаташу (Радифу Кашфулловичу Гатауллину) (1941)

Истәлекле даталар

Эля — Wed, 19 Aug 2015 15:19:42 GMT

АВГУСТ

1 август

1 августа Актер, Татар театрына нигез салучыларның берсе, Хезмәт Батыры Нури Нәбиулла улы Сакаевның тууына 130 ел (1885–1927)

– 130 лет со дня рождения актера, одного из основателей татарского театра, Героя Труда Нури Набиулловича Сакаева (1885–1927)

2 август

2 августа Тел галиме, профессор, Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге лауреаты Клара Зыя кызы Зиннәтуллинаның тууына 80 ел (1935–2007)

– 80 лет со дня рождения языковеду, профессору, лауреату Государственной премии Татарстана в области науки и техники Кларе Зиевне Зиннатуллиной (1935–2007)

3 август

3 августа Татарстан Республикасының Рәссамнар берлеге оештырылуга 80 ел (1935)

– 80 лет со дня основания Союза художников Республики Татарстан (1935)

3 август

3 августа Хор дирижеры, ТАССР һәм РСФСРның атказанган сәнгать эшлеклесе, Россия Федерациясенең халык артисты Лима Гали кызы Кустабаевага 70 яшь (1945)

– 70 лет хоровому дирижеру, заслуженному деятелю искусств ТАССР, РСФСР, народной артистке Российской Федерации Лиме Галиевне Кустабаевой (1945)

*4 август

4 августа Язучы Г.-Халикъ Садри (Габделхаликъ Гариф улы Садретдинов)ның тууына 125 ел (1890–1955)

– 125 лет со дня рождения писателя Г.-Халика Садри (Габдулхалика Гарифовича Садретдинова) (1890–1955)

5 август

5 августа Шагыйрь, прозаик, драматург, Бөек Ватан сугышы ветераны Салих Вазыйх улы Баттал (Батталов)ның тууына 110 ел (1905–1995)

– 110 лет со дня рождения поэта,прозаика, драматурга, ветерана Великой Отечественной войны Салиха Вазиховича Баттала (Батталова) (1905-1991) (См.: Татарстан: Истәлекле һәм онытылмас даталар календаре=Календарь знаменательных и памятных дат. 2005. – Казань: Милли китап, 2004. – С.56-59)

5 август

5 августа Язучы, җәмәгать эшлеклесе, ТАССРның һәм РСФСРның атказанган мәдәният хезмәткәре Мәдинә Габделхак кызы Маликовага 80 яшь (1935)

– 80 лет писательнице, общественному деятелю, заслуженному работнику культуры ТАССР и РСФСР Мадине Габдулхаковне Маликовой (1935)

5 август

5 августа Татарстанның халык артисты Наилә Нургазиз кызы Ибраһимовага 70 яшь (1945)

– 70 лет народной артистке Татарстана Наиле Нургазизовне Ибрагимовой (1945)

7 август

7 августа Актер, ТАССРның халык, Россия Федерациясенең атказанган артисты Феликс Михайлович Пантюшинга 70 яшь (1945)

– 70 лет актеру, народному артисту ТАССР, заслуженному артисту Российской Федерации Феликсу Михайловичу Пантюшину ( 1945)

*8 август

8 августа Актер, ТАССРның халык артисты Габдулла Нигъмәтҗан улы Фәтхуллинның тууына 100 ел (1915–1996)

– 100 лет со дня рождения народного артиста ТАССР Абдуллы Нигметзяновича Фатхуллина (1915–1996)

9 август

9 августа Рәссам-график Лев Александрович Потягунинның тууына 90 ел (1925–1996)

– 90 лет со дня рождения художника-графика Льва Александровича Потягунина (1925–1996)

9 август

9 августа Рәссам-проектлаучы, нәкышьче Вячеслав Андреевич Выборновка 70 яшь (1945)

– 70 лет художнику-проектировщику, живописцу Вячеславу Андреевичу Выборнову (1945)

10 август

10 августа Әдәбият галиме, тәнкыйтьче, педагог, филология фәннәре кандидаты, Татарстанның атказанган укытучысы Наип Хәбибназар улы Лаисовка 80 яшь (1935)

– 80 лет литературоведу, литературному критику, педагогу, кандидату филологических наук, заслуженному учителю Татарстана Наипу Хабибназаровичу Лаисову (1935)

14 август

14 августа Шагыйрь Әнәс Гатуф улы Исхаковка 70 яшь (1945)

– 70 лет поэту Анасу Гатуфовичу Исхакову (1945)

15 август

15 августа Тарихчы, математик, этнограф, хакыйкый статский советник Илиодор Александрович Износковның тууына 180 ел (1835–1917)

– 180 лет со дня рождения историка, математика, этнографа, действительного статского советника Илиодора Александровича Износкова (1835–1917)

15 август

15 августа Актер, режиссер, ТАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе Әхтәм Исмәгъҗан улы Зариповка 80 яшь (1935)

– 80 лет актеру, режиссеру, заслуженному деятелю искусств ТАССР Ахтяму Исмагзяновичу Зарипову (1935)

18 август

18 августа Шагыйрь Наил Васыйл улы Касыймовка 60 яшь (1955)

– 60 лет поэту Наилю Василовичу Касимову (1955)

18 август

18 августа Татарстанның Яңа Писмән эшчеләр поселогын Лениногорск шәһәре итеп үзгәртүгә 60 ел (1955)

– 60 лет со дня преобразования рабочего поселка Новая Письмянка в город Лениногорск (1955)

*19 август

19 августа Язучы, ТАССРның атказанган мәдәният хезмәткәре Сафа Сабир улы Сабировның тууына 100 ел (1915–2004)

– 100 лет со дня рождения писателя, заслуженного работника культуры ТАССР Сафы Сабировича Сабирова (1915–2004)

21 август

21 августа Нәкышьче, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе Юрий Григорьевич Свининга 60 яшь (1955)

– 60 лет живописцу, заслуженному деятелю искусств Татарстана Юрию Григорьевичу Свинину (1955)

22 август

22 августа Үзәк мөселман комиссариаты җитәкчесе, РСФСРның Милләтләр эше буенча халык комиссариаты коллегиясе әгъзасы, Үзәк мөселман хәрби коллегиясе рәисе, публицист Мулланур Муллаҗан улы Вахитовның тууына 130 ел (1885–1918)

– 130 лет со дня рождения руководителя Центрального мусульманского комиссариата, члена коллегии Наркомата по делам национальностей РСФСР, председателя Центральной мусульманской военной коллегии при Наркомвоенморе, публициста Мулланура Муллазяновича Вахитова (1885–1918)

23 август

23 августа Казанда икенче ир балалар гимназиясе ачылуга 180 ел (1835)

– 180 лет со дня открытия второй Казанской мужской гимназии (1835)

23 август

23 августа Тел галиме, филология фәннәре докторы Галимҗан Хәкимҗан улы Ахунҗановның тууына 90 ел (1925–2002)

– 90 лет со дня рождения языковеда, доктора филологических наук Галимзяна Хакимзяновича Ахунзянова (1925–2002)

23 август

23 августа Тел галиме Ләйлә Таһир кызы Мәхмүтованың тууына 90 ел (1925–2001)

– 90 лет со дня рождения языковеда Ляйли Тагировны Махмутовой (1925–2001)

24 август

Композитор, Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе Рөстәм Фәрит улы Зариповка 60 яшь (1955)

25 август

Драматург, җәмәгать эшлеклесе, ТАССР, РСФСР, Башкортостан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе, РСФСРның К.С.Станиславский, Татарстанның Г.Тукай исемендәге Дәүләт бүләкләре лауреаты Туфан Габдулла улы Миңнуллинның тууына 80 ел (1935–2013)

25 август

Балет артисты, педагог, ТАССРның халык артисты Галина Сергеевна Калашникованың тууына 75 ел (1940–1988)

27 август

Электрохимик, химия фәннәре докторы, ТАССР һәм РСФСРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе Геннадий Серафимович Воздвиженскийның тууына 110 ел (1905–1974)

28 август

Казан сәүдәгәре һәм җәмәгать эшлеклесе Петр Григорьевич Каменевның тууына 275 ел (1740–1776)

28 август

Казан төзүчеләр техникумы ачылуга 60 ел (1955)

*30 август

Татарстан Республикасының дәүләт суверенитеты турында Декларация кабул ителүгә 25 ел (1990)